Officiële EEA-gegevens 2018–2026
Op de slechtste 10% van de dagen in Utrecht tussen 2018 en 2026 lag de PM2.5-waarde op 20,3 microgram per kubieke meter (percentiel 90). Dat is een niveau dat je niet ziet, maar dat in de longen terechtkomt en via de bloedbaan ook het hart kan belasten. Op die dagen is de lucht rond de Domtoren ogenschijnlijk helder, maar de fijnstof is er wel degelijk. Vooral in de wintermaanden, wanneer houtstook en dieselauto's actief zijn, merk je dit aan niets, maar voelt je lichaam het verschil.
De slechtste maand van het jaar is doorgaans maart, met een gemiddelde PM2.5-waarde van 13,2 microgram per kubieke meter. Januari en februari volgen op de voet met 12,9. De zomer biedt verlichting: in juli zakt de waarde naar 6,9. Let wel: dit zijn maandgemiddelden, geen records. De pieken op individuele dagen liggen hoger, tot boven de 20 microgram op de slechtste dagen. In Utrecht, waar de wind vaak vrij spel heeft over de grachten, zijn het juist de koude, stabiele ochtenden die het vuil vasthouden.
Neem het seizoensritme erbij en het beeld wordt helder: de winter en het vroege voorjaar zijn hier structureel vervuild, niet incidenteel. December sluit af met 12,4, november met 12,3 — beide bijna net zo hoog als januari. Dat patroon is stabiel over de jaren heen. Wie de cijfers van 2018 tot 2026 bekijkt, ziet geen duidelijke trend naar schoner of vuiler; de variatie zit vooral in de seizoenen. Utrecht zit niet in een dalende lijn, maar in een vlakke beweging die piekt wanneer de kachels en autobanden het hardst werken. Langs de Oudegracht en de Biltstraat blijft dat winterpatroon jaar na jaar terugkomen.
Kies in Utrecht de fietsroutes langs de singels en door het Park Transwijk, waar het verkeer dunner is en de bomen wat filteren. Controleer op koude, windstille dagen de luchtkwaliteitsapp van het RIVM voordat je de kinderen naar school brengt; als de waarde hoog is, vermijd dan de Vredenburg en de Catharijnesingel als doorgangsweg. Zet het raam op een kier na het avondeten, maar niet tijdens de spits — zo houd je de slaapkamer fris zonder de verbrandingsgassen van de avondspits binnen te halen.
Ontdek hoe de lucht verschilt van regio tot regio in Nederland.
Meer over PM2.5: wat het is en hoe het je gezondheid beïnvloedt →
Bron: Europees Milieuagentschap (EEA), geverifieerde gegevens 2018-2026. Pagina automatisch gegenereerd op basis van officiële gegevens; de cijfers komen uitsluitend uit de database, nooit geschat. © 2026 airqualitas.