Co to jest, skąd się bierze, jak wpływa na zdrowie i jakie są normy.
Ozon przyziemny to nietypowe zanieczyszczenie: nie pochodzi wprost z komina ani rury wydechowej, lecz powstaje w powietrzu w słoneczne dni. Dlatego jego stężenia rosną latem.
Ozon (O₃) wysoko w atmosferze chroni nas przed promieniowaniem UV — ale przy ziemi, gdzie nim oddychamy, jest zanieczyszczeniem. To tzw. ozon przyziemny.
Powstaje, gdy światło słoneczne działa na inne zanieczyszczenia (tlenki azotu i lotne związki organiczne). Dlatego to zanieczyszczenie wtórne.
Ozon nie ma jednego źródła — tworzy się w reakcjach chemicznych z udziałem spalin samochodowych i przemysłowych pod wpływem słońca. Najwyższe stężenia występują w gorące, słoneczne popołudnia, latem.
Paradoksalnie bywa wyższy na obrzeżach miast i na wsi niż w ścisłym centrum.
Według WHO wysoki ozon podrażnia drogi oddechowe, wywołuje kaszel i uczucie ucisku w klatce piersiowej oraz nasila astmę. Szczególnie odczuwają to osoby aktywne fizycznie na zewnątrz w upalne dni.
Wrażliwe są dzieci, osoby starsze i osoby z chorobami płuc.
WHO (2021) zaleca, aby maksymalne 8-godzinne średnie stężenie ozonu nie przekraczało 100 µg/m³.
W upalne, słoneczne dni z wysokim ozonem przenieś intensywny wysiłek (bieganie, rower) na wcześniejsze godziny ranne lub wieczór, gdy stężenia są niższe.
Źródło danych: Europejska Agencja Środowiska (EEA). Normy zdrowotne: WHO Global Air Quality Guidelines 2021. Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.