Ozon (O3): de zomervervuiling

De enige stof die juist op hete dagen stijgt.

Ozon op leefniveau wordt niet rechtstreeks uitgestoten: het ontstaat wanneer zonlicht op andere verontreinigende stoffen inwerkt. Het is de enige stof die in de zomer piekt in plaats van in de winter.

Op deze pagina

Wat is het precies?Waar komt het vandaan?Waarom is het belangrijk voor de gezondheid?Wat zijn de normen?Wat kun je zelf doen?

Wat is het precies?

Een agressief gas voor de luchtwegen. Niet te verwarren met de ozonlaag hoog in de atmosfeer, die ons juist beschermt: hier gaat het om de ozon die we inademen, op straatniveau.

Waar komt het vandaan?

Het vormt zich onder invloed van de zon uit NO2 en andere stoffen. Daardoor vallen de pieken 's middags, in de zomer en tijdens hittegolven — vaak in dezelfde week als de hoogste temperaturen.

Paradoxaal genoeg is ozon vaak hoger op het platteland en aan de rand van de stad dan in het centrum, en het zakt minder snel weg dan andere stoffen.

Waarom is het belangrijk voor de gezondheid?

Ozon irriteert ogen en luchtwegen, veroorzaakt hoest en kortademigheid en verergert astma. Zware inspanning op een hete zomermiddag vergroot de blootstelling aanzienlijk.

Wat zijn de normen?

De WHO adviseert om over 8 uur gemiddeld niet boven 100 µg/m³ uit te komen. De Europese informatiedrempel ligt op 180 µg/m³ als uurgemiddelde en wordt in Nederland alleen bereikt tijdens uitzonderlijke hitte-episodes.

Wat kun je zelf doen?

Sport op piekdagen liever vroeg in de ochtend dan in de middaghitte, en vermijd zware inspanning in de namiddag. Gevoelige mensen kunnen op zulke dagen beter binnen blijven tijdens de piekuren.

Databron: Europees Milieuagentschap (EEA). Gezondheidsnormen: WHO-richtlijnen luchtkwaliteit (2021) en EU-grenswaarden.